Charakterystyka szkolenia:

Rozpatrywanie spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnych jest podstawowym zadaniem wszystkich organów administracji publicznej w Polsce. Postępowanie administracyjne, jakie organy muszą prowadzić w sprawach indywidualnych rozstrzyganych decyzjami administracyjnymi, jest określone w ustawie z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Poprawne stosowanie przepisów tej ustawy wymaga ich dogłębnej znajomości oraz wyjątkowej umiejętności interpretacji obowiązujących przepisów.

Zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności każda wydana przez organ pierwszej instancji decyzja może być zaskarżona w drodze odwołania do organu wyższego stopnia. Jednak od 1 czerwca 2017 r. zasada doznaje znaczącego ograniczenia i poprzez zmiany w k.p.a. (np. art. 127 par. 1 k.p.a.) i poprzez zmiany przepisów prawa materialnego. Ustawodawca, formułując postulat uproszczenia procedury administracyjnej, w rzeczywistości komplikuje ją, wprowadzając nowe różne środki zaskarżenia pod jedną nazwą „sprzeciw”. Rozwiązania ustawodawcy wprowadzone nowelami z 7 kwietnia 2017 r., 26 stycznia 2023 r. i 21 maja 2025 r. skutkują nałożeniem nowych obowiązków zarówno na organy pierwszej jak i drugiej instancji. Prawidłowe odczytanie tych obowiązków i ich wypełnianie obciąża organy administracji publicznej. Wiedza ta jest niezbędna dla każdego pracownika organu administracji publicznej także ze względu na fakt, że to właśnie ten pracownik podlega indywidualnej odpowiedzialności za rażące naruszenie prawa. Znajomość prawa procesowego w aktualnym stanie prawnym jest obowiązkiem każdego urzędnika, brak tej wiedzy rodzi znaczące negatywne skutki.

Program szkolenia:

I. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i jej realizacja:

1. Konstytucyjne i kodeksowe podstawy zasady dwuinstancyjności.

2. Rodzaje zwyczajnych środków zaskarżenia:

• odwołania,
• wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy,
• zażalenie.

3. Ograniczanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego po nowelizacji kodeksu postępowania administracyjnego:

• ustawą z 7 kwietnia 2017 r.,
• ustawą z 26 stycznia 2023 r.,
• ustawą z 21 maja 2025 r.

4. Ograniczanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ustawami prawa materialnego.

II. Prawo zrzeczenia się odwołania i skutki takiego oświadczenia:

1. Decyzje nieostateczne i ostateczne.

2. Decyzje nieprawomocne i prawomocne.

3. Sposób zrzeczenia się odwołania.

4. Termin zrzeczenia się odwołania:

• terminy instrukcyjne, zawite i prekluzyjne,
• zasady obliczania terminów dla wniesienia środka zaskarżenia,
• zachowanie terminu po zmianach dokonanych ustawą z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.

5. Cofnięcie zrzeczenia się odwołania.

III. Dopuszczalność i niedopuszczalność odwołania:

1. Decyzja administracyjna i jej doręczenie po zmianach dokonanych ustawą o doręczeniach elektronicznych.

2. Podmioty uprawnione do wniesienia odwołania:

• strona postępowania administracyjnego,
• pełnomocnik strony:
  • prawo do ustanowienia pełnomocnika,
  • czynności dokonywane wyłącznie przez strony,
  • wymagania formalne pełnomocnictwa,
  • członek najbliższej rodziny bądź domownik strony jako pełnomocnik,
  • postępowanie w przypadku wątpliwości co do oryginalności pełnomocnictwa,
  • uprawnienia i obowiązki pełnomocnika,
• podmioty na prawach strony i ich uprawnienia.

3. Sposób wniesienia odwołania po zmianach dokonanych ustawą z 18 listopada 2020 r.
o doręczeniach elektronicznych.

4. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania.

IV. Zażalenie:

1. Rodzaje postanowień zaskarżalnych postanowieniem.

2. Wpływ zażalenia na wykonanie postanowienia.

3. Odpowiednie stosowanie przepisów o odwołaniu.

V. Rodzaje sprzeciwów w postępowaniu administracyjnym i ich skutki procesowe:

1. Od kasatoryjnej decyzji.

2. Od kasatoryjnego postanowienia.

3. Środek zaskarżenia uruchamiający tryb nadzwyczajny.

4. Środek reakcji na zawiadomienie.

5. Rodzaj decyzji administracyjnej.

VI. Nowe uprawnienia i obowiązki organów w toku postępowania odwoławczego:

1. Poszerzenie zakresu rozstrzygnięć w ramach samokontroli (art. 132 k.p.a.).

2. Wytyczne organu odwoławczego (nowy art. 139a k.p.a.) i związanie nimi.

3. Wyjaśnianie przyczyn naruszenia obowiązku działania zgodnie z wytycznymi.

4. Środki zapobiegające.

5. Prawidłowe pouczenia o możliwości zaskarżenia ostatecznych decyzji i postanowień.

VII. Środki zaskarżenia nadzwyczajne:

1. Zasada trwałości decyzji ostatecznych i konsekwencje jej obowiązywania.

2. Postępowania nadzwyczajne jako wyjątki od zasady trwałości decyzji ostatecznych.

3. Możliwość stosowania trybów nadzwyczajnych wobec postanowień.

4. Usuwanie wad nieistotnych – rektyfikacja decyzji bądź postanowień.

5. Rodzaje trybów nadzwyczajnych.

6. Zasada niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych.

7. Administracyjne tryby nadzwyczajne a postępowanie sądowoadministracyjne.